Akty notarialne – Szczecin

Jeżeli planowana czynność ma wywołać skutek prawny, zwykła umowa pisemna nie zawsze wystarcza. Przy sprzedaży mieszkania, darowiźnie, intercyzie albo dziale spadku obejmującym nieruchomość brak aktu notarialnego może oznaczać nieważność czynności, dlatego przed podpisaniem dokumentów w naszej szczecińskiej kancelarii trzeba ustalić, kiedy forma notarialna jest obowiązkowa i jak przebiega jej sporządzenie.

Kiedy akt notarialny jest konieczny?

Akt notarialny jest dokumentem urzędowym sporządzanym wyłącznie przez notariusza albo zastępcę notarialnego. Rejent, czyli notariusz, nie tylko potwierdza podpisy, lecz także spisuje oświadczenia woli stron w formie przewidzianej w Prawie o notariacie, co nadaje czynności określone skutki prawne.

Forma aktu bywa obowiązkowa, ale strony mogą wybrać ją także dobrowolnie. W takiej formie utrwala się treść umowy, potwierdza datę czynności, a oryginał pozostaje w kancelarii.

Czynności wymagające formy aktu notarialnego

Forma aktu notarialnego jest wymagana między innymi przy następujących czynnościach:

• umowach sprzedaży nieruchomości
• umowach darowizny
• umowach ustanowienia użytkowania wieczystego
• umowach ustanowienia odrębnej własności lokalu
• małżeńskich umowach majątkowych
• umowach o podział majątku wspólnego, jeżeli w jego skład wchodzi nieruchomość
• umowach spółek akcyjnych, komandytowych, komandytowo-akcyjnych oraz z ograniczoną odpowiedzialnością
• umowach o dział spadku, jeżeli w spadku znajduje się nieruchomość

Forma notarialna jest także przewidziana dla oświadczeń woli osób nieczytających lub niepiśmiennych. Jeżeli przepisy nie wymagają aktu, strony nadal mogą wybrać tę formę dobrowolnie, na przykład dla umowy alimentacyjnej albo sprzedaży samochodu.

Czym akt notarialny różni się od zwykłej umowy pisemnej?

Akt notarialny ma status dokumentu urzędowego, a zwykła umowa pisemna takiego statusu nie ma. Przy czynnościach, dla których ustawa wymaga aktu, brak tej formy oznacza nieważność. Gdy forma notarialna jest wybierana dobrowolnie, akt obejmuje stwierdzenie tożsamości stron, treść i datę czynności oraz pozwala uzyskać wypisy o mocy oryginału. Prawidłowo sporządzona umowa notarialna jest wiążąca i może stanowić podstawę dochodzenia praw przed sądem.

Sporządzanie aktów notarialnych

Sporządzanie aktów notarialnych polega na spisaniu oświadczeń woli stron, odczytaniu pełnej treści dokumentu oraz złożeniu podpisów przez strony i notariusza. Notariusz wykonuje tę czynność w naszej kancelarii w Szczecinie, a w wyjątkowych przypadkach także poza nią, na przykład w razie ciężkiej choroby lub braku możliwości poruszania się.

Każda czynność ma określoną strukturę formalną. Z tego powodu dokument musi zawierać elementy wskazane w ustawie, a brak tych elementów nie może być dowolnie uzupełniany po podpisaniu.

Zawartość aktu notarialnego i znaczenie repertorium A

Każdy akt notarialny otrzymuje numer w repertorium A, czyli urzędowym rejestrze aktów prowadzonym przez notariusza. Taki wpis służy identyfikacji czynności i oryginału; nie zastępuje treści aktu.

Akt notarialny obejmuje w szczególności:

• datę i miejsce sporządzenia
• imię i nazwisko notariusza albo zastępcy notarialnego
• adres siedziby kancelarii
• dane stron lub ich pełnomocników
• oświadczenia stron
• stwierdzenie odczytania, podpisania i przyjęcia aktu
• podpis notariusza oraz podpisy stron albo pełnomocników

Wyjątki dotyczące podpisu występują w określonych sytuacjach, na przykład przy ciężkiej chorobie lub niepiśmienności, i są odnotowywane w treści dokumentu. Po podpisaniu strony otrzymują wypisy lub odpisy o takiej samej mocy jak oryginał, natomiast oryginał pozostaje w kancelarii przez 10 lat, a następnie trafia do archiwum ksiąg wieczystych właściwego sądu rejonowego.

Jakie dokumenty przygotować do aktu notarialnego nieruchomości?

Przy umowie sprzedaży nieruchomości albo darowiźnie zakres dokumentów zależy od rodzaju prawa, sposobu nabycia i danych stron. Wymagane załączniki ustala się zawsze do konkretnej czynności, ponieważ inne dokumenty są potrzebne przy lokalu, inne przy gruncie, a jeszcze inne, gdy stroną jest spółka.

Przy akcie dotyczącym nieruchomości najczęściej potrzebne są:

• dokument tożsamości każdej strony
• numer księgi wieczystej
• dokument potwierdzający podstawę nabycia nieruchomości
• dane dotyczące ceny albo sposobu rozliczenia
• zaświadczenia wymagane przez przepisy dla danego stanu prawnego
• dokumenty rejestrowe i zasady reprezentacji, jeżeli stroną jest spółka

Dokładny wykaz dokumentów do planowanej czynności można ustalić telefonicznie albo za pośrednictwem formularza przed terminem wizyty.

Kiedy potrzebny jest akt notarialny, a kiedy poświadczenie?

Akt notarialny jest sporządzany wtedy, gdy ustawa wymaga szczególnej formy albo gdy strony składają oświadczenia woli w tej formie. Dotyczy to między innymi umów dotyczących nieruchomości i niektórych spraw majątkowych między małżonkami. Poświadczenie dotyczy podpisu, zgodności dokumentu lub określonego faktu.

Akt notarialny sporządza się między innymi przy:

• umowie sprzedaży nieruchomości
• umowie darowizny nieruchomości
• ustanowieniu odrębnej własności lokalu
• umowie majątkowej małżeńskiej

Poświadczenie dziedziczenia potwierdza nabycie spadku ustawowego lub testamentowego, z wyłączeniem testamentów szczególnych. Testament notarialny sporządza się w formie aktu notarialnego. Dotyczy to także sytuacji, gdy pełnomocnictwo powinno odpowiadać formie planowanej czynności.

Jak przebiega sporządzenie aktu notarialnego?

Akt notarialny sporządza notariusz albo zastępca notarialny. Najpierw spisywane są oświadczenia woli stron, następnie dokument zostaje odczytany i podpisany. Akt zawiera datę i miejsce, dane stron oraz treść czynności.

Oryginał aktu notarialnego pozostaje w kancelarii, a strony otrzymują wypisy mające taką samą moc prawną jak oryginał.

Zakres dokumentów zależy od sprawy. Potrzebny jest dokument tożsamości, a w sprawie dotyczącej nieruchomości lub spadku także dokumenty potwierdzające stan prawny.

Koszt aktu notarialnego i jego składniki

Obliczenie kosztu aktu notarialnego w naszej kancelarii w Szczecinie polega na zsumowaniu taksy notarialnej, podatku VAT, należnych podatków, opłat sądowych i kosztu wypisów. Łączna kwota zależy od rodzaju czynności, wartości przedmiotu umowy oraz liczby dokumentów wydawanych stronom.

Przed obliczeniem kwoty ustala się również, czy wraz z aktem składany jest wniosek do księgi wieczystej oraz czy dana umowa wywołuje obowiązek podatkowy. Taksa notarialna mieści się w granicach stawek maksymalnych określonych w przepisach, a pozostałe składniki wynikają z charakteru czynności.

Składnik kwoty	Od czego zależy	Co obejmuje
taksa notarialna	od rodzaju czynności i jej wartości	wynagrodzenie za sporządzenie aktu
VAT	od wysokości taksy	podatek doliczany do czynności notarialnej
opłaty sądowe	od treści wniosku do sądu	na przykład opłaty związane z księgą wieczystą
podatki i wypisy	od rodzaju umowy i liczby egzemplarzy	należności publicznoprawne i dokumenty dla stron

Najważniejsze informacje o aktach notarialnych

Akt notarialny jest obowiązkowy przy czynnościach takich jak sprzedaż nieruchomości, darowizna, intercyza, dział spadku z nieruchomością czy niektóre umowy spółek, a brak tej formy może skutkować nieważnością czynności. W naszej kancelarii w Szczecinie notariusz sporządza dokument urzędowy, odczytuje jego treść i potwierdza tożsamość stron. Każdy akt jest wpisywany do repertorium A, a oryginał pozostaje w kancelarii, co wiąże się z archiwizacją i późniejszym uzyskaniem wypisów o mocy oryginału. Do aktu notarialnego nieruchomości potrzebne są przede wszystkim dokumenty tożsamości, numer księgi wieczystej, podstawa nabycia oraz dane do rozliczenia, a koszt zależy od taksy notarialnej, VAT, podatków, opłat sądowych i liczby wypisów.